luns, maio 09, 2011

¡Copiad, malditos!

O documental ¡Copiad, malditos! fala sobre a propiedade intelectual e os dereitos de autor. É un documental con licenza creative commons e pódese descargar e compartir libremente.

No blog http://copiadmalditos.blogspot.com pódense ver máis información e pódense ver todas as entrevistas completas e as reaccións ao documental.

Un documental que estaba pendiente de ver, un documental que fai reflexionar sobre os dereitos de autor e a súa xestión.

xoves, abril 14, 2011

Autobiografía en debuxos

Andaba eu coa idea ás voltas de tratar de identificar cal é o elemento diferenciador entre a banda deseñada de cando eramos pequenos e a que agora nos parece interesante, mais non atopaba por onde comezar a procurar. É difícil establecer estas cuestións dende o simple punto de vista dun lector recentemente recuperado para isto do cómic. O concepto de "cómic para adultos" ten unhas connotacións que se identifican rapidamente co erótico e o pornográfico e non é precisamente o tema do que quería falar. Mais xa nos daba unha pista por onde podía ir a diferenza. O medio é o mesmo, o que cambia é o tema do que se fala.

Creo que foi nun club de lectura virtual onde se acendeu unha pequena luz: a realidade. Ou sexa, que o que se conta é realidade ou a crónica, ou a crítica, da realidade.

Comecei entón a pensar nos temas que se trataban nos cómics de referencia, e trataba de comparalos cos cómics que lía de pequeno e os que leo agora. A primeira cousa da que me din conta é que non podo dicir que deixei de ler o que lía de pequeno, ou polo menos non podo dicir que non o lería, aínda que estou seguro que lecturas ben interesantes agora mesmo non as entendería ou me aborrecerían de neno.

A procura seguiu por internet en webs e blogs especialistas, procurando en libros que falan sobre o cómic como a revista Boletín Galego de Literatura. Olladas do cómic ibérico ou o libro La novela gráfica onde se di: “Cal é o camiño que leva de Popeye a Maus? Como pasamos de Mortadelo a Arrugas?”. Parece que aquí está a posible solución á miña pregunta.

Sen embargo, na procura volveu caer nas miñas mans un pequeno libro que nos pode ir guiando neste camiño, ademais de que nos serve para falar dos títulos máis interesantes do universo do cómic. Este pequeno libro é Egoístas, egocéntricos y exhibicionistas. La autobiografía en el cómic, una aproximación. Este libro fai un repaso sobre os cómics que usan a autobiografía para contar a historia que tratan.

É sorprendente como moitos cómics autobiográficos aparecen en numerosas listas como imprescindibles ou como exemplo do “novo cómic”, todas elas nomeadas como “novelas gráficas”. Non entraremos agora na etiqueta de novela gráfica e se realmente é un tipo de cómic ou se simplemente é unha maneira de visualizar a banda deseñada como algo culto ou interesante. Ese será outro debate.

Facemos unha pequena escolla sobre títulos autobiográficos vendo como moitos deles son títulos de éxito e de referencia na banda deseñada, tendo en conta que moitos destes títulos non son autobiografías en sentido estrito, pero que sempre son historias contadas dende os ollos do propio autor que tamén aparece no libro.

O cómic que sempre se pon como exemplo da chegada á madurez da banda deseñada é Maus, de Art Spiegelman , do que sempre se resalta que é o único que ten o premio Pulitzer. O autor conta a historia do seu pai, Vladek, como supervivente do campo de concentración de Auschwitz, como chegou alí e as repercusións na súa vida. A narración desenvólvese dende a actualidade onde o pai lle conta toda a historia ao seu fillo abordando tamén a difícil relación entre os dous. Spiegelman debuxa aos personaxes en función da súa orixe con distintos animais onde os xudeus son ratos, os alemáns, gatos, os poloneses son porcos, os ingleses son peixes, os franceses, ras, e os estadounidenses son cans, facendo por unha banda unha metáfora entre o comportamento de cada pobo e por outra consegue un afastamento obxectivo da historia. Neste caso a autobiografía céntrase máis na figura do pai, aínda que tamén aparece el mesmo, para contar unha historia persoal que se usa para narrar a de todo un colectivo.

Outro exemplo de que a historia transcende máis alá da vivencia persoal para explicar toda unha situación social é Paracuellos, considerada a obra máis destacada de Carlos Giménez. Paracuellos conta a vida dos nenos que vivían nos fogares de auxilio social na posguerra franquista, orfanatos onde acababan os desamparados causados pola guerra civil. Relátanse as historias que viviu o propio autor e os seus compañeiros. Un relato duro e tenro ao mesmo tempo onde se pasa continuamente do cabreo ao sorriso nas situacións vividas dende a infancia. Denuncia social en primeira persoa do absurdo da guerra e da inxustiza contra a infancia que debera ser un libro referencial da historia recente.

Nesta pequena lista de cómics históricos non se pode quedar fóra El arte de volar, de Antonio Altarriba e Kim, onde se fala da vida de Antonio Altarriba pai. Esta historia comeza co suicidio de Antonio no ano 2001 cando vivía nunha residencia de anciáns. Na caída vanse contando todas as etapas da súa vida, dende a 2ª república, pasando pola guerra civil, a 2ª guerra mundial, a ditadura franquista e a última parte en democracia na residencia de anciáns. Un percorrido pola historia recente dende os ollos dun personaxe que sempre foi empurrado polas circunstancias. Considerado por algúns un dos libros máis importantes publicados na última década.

Will Eisner, quen creou a etiqueta de “novela gráfica” para tentar que a banda deseñada fose considerada para público adulto no Contrato con Dios, tamén recorreu a contar a súa propia vida. Na obra El soñador, Eisner recolle momentos da súa vida para contar as historias dun novo debuxante no inicio da industria do comic-book, un soñador que cre posible poder vivir da banda deseñada. Non é exactamente unha autobiografía, mais recolle moitas das vivencias do propio Eisner nos seus inicios.

No recente Notas al pie de Gaza, Joe Sacco volve a Palestina durante a segunda intifada para investigar a matanza de Yan Junis en 1956 que é o que nos conta a modo de reportaxe periodístico neste cómic. O cómic que lle deu fama a Joe Sacco é precisamente Palestina, onde se conta en primeira persoa a viaxe que fixo nos anos 1991 e 1992 durante a primeira intifada. Relatado coma un diario de viaxe vai facendo un percorrido polos testemuños da xente que coñeceu, polas situacións que viviu, póndonos diante da tristura, da desesperación e, sobre todo, da frustración dos que alí viven, nos que aínda se pode atopar un chisco de esperanza. Unha visión no lugar en primeira persoa para dar a coñecer outras vidas.

Unha visión de lugares afastados e descoñecidos tamén a ofrece Guy Delisle nos seus libros Shenzhen e Pyongyang, nas viaxes que ten que facer por causa do seu traballo de dirección de animación, cóntanos as súas vivencias dende o punto de vista dun occidental que ten que vivir cos malentendidos producidos polo choque doutras culturas e as situacións inentendibles nos sistemas ditatoriais e moi pechados. En Shenzhen abundan máis os malentendidos coa pouca xente coa que ten contacto mentres que en Pyongyang céntrase nos absurdos que se producen na ditadura máis pechada do mundo.

Marjane Satrapi naceu en Irán no ano 1969. Estudou no liceo francés ata que foron prohibidos polo réxime islamita que xurdiu despois da revolución de 1979 en contra do Shá. Aínda que a súa familia eran partidarios da revolución, viviron dolorosamente o recorte de liberdades individuais, a represión, a imposición do veo feminino, a guerra contra Irak, todos os problemas de tratar de seguir unha vida laica a pesares dos “gardiáns da revolución”. Todo o acontecido nestes anos é o que Satrapi conta en Persépolis, unha narración da súa propia vida que volve ser a historia de todo un país. Tamén en Bordados tira da súa memoria para contarnos a os pensamentos, as inquedanzas, as vivencias das mulleres iranianas, onde se fala de todo, sexo, matrimonio, infidelidades, inxustizas. Un retrato da situación da muller en oriente medio a través das lembranzas das reunións das mulleres da familia da nena Marjane.

Dende a banda deseñada poden contarse todo tipo de temas. Neste caso Frederik Peeters achéganos ao mundo da SIDA, enfermidade tan temida como descoñecida. En Píldoras azules cóntase a historia de amor entre Peeters e unha muller afectada polo VIH. Relata a súa vida cotiá con ela e co seu fillo, tamén afectado polo virus, dende os sentimentos onde aparecen as dúbidas, os medos, as preocupacións, sen tratar en ningún momento de recrearse nun drama que non existe. Asomarse a esta historia é entender que se pode vivir con esta enfermidade como calquera outra, é romper prexuízos sen pretender en ningún momento deixar pouso de moralidade nin tratar de facer pedagoxía sobre o tema. Vemos na historia do cómic unha vida de completa normalidade onde a enfermidade, o medo, a incomodidade, forma parte da mesma vida dos risos, da complicidade, do amor. O descoñecemento da enfermidade fai que se rompan moitas miradas preestablecidas e, coa axuda do médico, se vaia cara unha vida completamente normal, incluíndo sorprendentemente a faceta sexual. Un libro que se recomenda en moitas ocasións como material didáctico. Neste caso, a primeira persoa da narración fai que se achegue moito mellor ao lector a unha historia aparentemente moi allea.

Un dos títulos de maior éxito nos últimos tempos é María y yo, de Miguel Gallardo. “María ten doce anos, un sorriso contaxioso, un sentido do humor especial e ten autismo”, nada mellor que as propias palabras do libro para explicar de que vai. Ao igual que en Píldoras azules, non se trata de facer un método sobre a enfermidade, se non contar as propias vivencias tal e como se senten. A relación entre pai e filla e o resto do mundo é o que aparece nese libro. As reaccións do resto das persoas, as olladas desconfiadas, a ignorancia sobre o distinto, todo isto cáese polo seu propio peso cando se relatan as características dunha persoa e a súa forma de estar no mundo.

Philipe Dupuy e Charles Berberian son os creadores de El señor Jean, unha serie de éxito onde se contan as vivencias dun curioso personaxe. Ao mesmo tempo que realizaban o volume número 3,  Las mujeres y los niños primero, foron contando as súas peripecias tanto das súas vidas como da creación do cómic e as dificultades coas que se atoparon en Diario de un álbum, un proxecto sen complexos e procurando a sinceridade dos seus puntos de vista. Un libro perfecto para saber en que pensan os autores cando se enfrontan á creación dunha historia.

Aurélia Aurita atrévese a contar sen censura, con total liberdade e explicitamente a súa relación sexual co tamén autor de banda deseñada Frédéric Boilet en Fresa y chocolate e Fresa y chocolate 2. A través dos seus pensamentos vai mostrándonos as súas dúbidas, as súas curiosidades, as ganas de experimentación sobre unha vida sexual sen límites preestablecidos onde o xogo o inunda todo. Un punto de vista feminino para achegarse ao sexo sen prexuízos fai deste libro unha lectura fresca e picante.

En Pobre cabrón Joe Matt leva a autobiografía ata extremos límite onde non hai censura en ningún pensamento. A vida miserable e patética aparece aquí con total impunidade sen marxe para a escusa nunha historia na que calquera que pase pola vida de Matt pode aparecer retratado. As dúbidas coa súa moza, o desexo pola moza do seu amigo, a afección pola pornografía, a avareza, o egoísmo aparecen mostrando os complexos e os medos dun tipo que non ten vergoña para facer da súa vida un relato. Relatos que tal vez axuden a levar mellor as propias miserias do lector.

Hai máis títulos e máis autores que fan uso de elementos autobiográficos para realizar as súas historias, que se mostran a si mesmos como medio de transmisión narrativa. Quedarán para outras lecturas, outras recomendacións.

Esta “moda” polas autobiografías habería que entendela dentro do proceso de creación da banda deseñada. A autoría consciente que non existía por estar orientada nun proceso industrial destinado a un público infantil e xuvenil sen poder decidir en ningún elemento do procedemento, que cambia cando se procuran novos camiños a través do cuestionamento da propia industria. Neste momento, a principios dos 70, é cando se procuran historias máis acordes cun público que non ten porque ser necesariamente infantil ou xuvenil, entra a necesidade de contar as propias preocupacións. Desta forma a autobiografía colle forza como elemento para a creación de historias. Esta sería unha maneira de facer entrar a realidade pura e dura na banda deseñada, aínda que non a única, que provoca unha sintonización directa co lector chegando a lugares que antes eran impensables. Esta relación coa realidade tamén inflúe na ficción establecendo unha vía de “novos” temas a traballar e desenvolver que antes eran impensables.

Só me queda por dicir que en todo este camiño hai un personaxe que estivo petando na miña cabeciña e non é outro que Mafalda, que aínda que tamén aparece neste momento da historia onde se procura un cambio no modelo industrial a todos os niveis, conleva unha reflexión sobre as tiras cómicas dos periódicos onde se tratan temas directamente da realidade. O punto de mira hai que polo nas historias máis longas e desenvolvidas, no relato dunha banda deseñada entendida coma unha narración completa, onde o que imperaba eran os relatos de puro entretemento e aventuras para un obxectivo de público de pouca idade. O punto de inflexión está no acompañamento do público lector de cómics segundo vai crecendo que fai necesario unha industria e un punto de vista diferente.

Boa lectura!

Licenza de Creative Commons Esta obra está baixo unha licenza Recoñecemento-CompartirIgual 3.0 Unported de Creative Commons
___________________________________________________________

Publicado no Caderno Redelibros. ISSN 2173-1977

venres, marzo 18, 2011

Mauro Entrialgo en CasAmérica

Outro vídeo máis recollido en cartoonando sobre as charlas do Festival VivAmérica 2010. Encárgase Mauro Entrialgo de contar como se reparte o mercado editorial do tebeo.

El pastel del tebeo electrónico.

martes, marzo 15, 2011

Liniers en CasAmérica

Máis vídeos da Noche de cómic del Festival VivAmérica 2010 recollidos en cartoonando. É a quenda do xenial Liniers (paga a pena entrar na súa web!), e a súa relación coa tecnoloxía.

Nuevas tecnologías y como evitarlas.

xoves, marzo 10, 2011

Darío Adanti en CasAmérica

Outra das charlas que se deron no Festival VivAmérica 2010 sobre a banda deseñada. Esta vez é Darío Adanti quen fala. (vía cartoonando)

El cómic de humor.

luns, marzo 07, 2011

Miguel Brieva en CasAmérica

No blog Cartoonando atopo unhas charlas sobre a banda deseñada que se fixeron dentro da Noche de cómic del Festival VivAmérica 2010. Esta é de Miguel Brieva onde fala da historia do cómic.

El cómic, un terreno fértil, libre y casero para ensanchar la imaginación

sábado, marzo 05, 2011

Na procura do oído absoluto (1)

Baixo a etiqueta en twitter #oído_absoluto irei pondo o que teña que ver con esta procura do oído absoluto.

Aquí irán aparecendo os twitts que conteñan "oído absoluto", "ouvido absoluto" ou a etiqueta #oído_absoluto.




Veremos que camiños transitaremos nesta procura.

xoves, marzo 03, 2011

Quen son eu?

Durante a miña vida recibín apelativos para definir o meu pensamento ou a miña ideoloxía, sen que a suma de todos eles sexa realmente o que eu penso.

Nacionalista, o único dos termos que eu algunha vez reivindiquei para min, así que ten algún sentido que mo chamaran, aínda que penso que poucas veces coincidiu coa miña idea de nacionalismo. As máis das veces foi coa intención de insulto, polo que pouco debe parecerse ao que eu mesmo penso.

Galleguista, así, "galleguista porque hablas gallego". Pois podería ser, si, pero non todos os que falan galego son galeguistas, ou igual o son e non o saben.

Con eses pelos e esa barba xa pareces un comunista. (A Pasionaria entón non era comunista?)

En discusións sobre política e nacionalismo tamén me caeu o apelativo de terrorista. Debe ser que falando en galego con barba e eses pelos debo causar terror alí por onde paso. Tamén en discusións parecidas saiu o termo Nazi, de NaZionalista, un chiste fácil que pretende ser insulto. Tamén xurde socialista en clave de ofensa.

Teatreiro, titiriteiro, artista, paiaso, apelativos todos que dependen do agarimo co que se digan polo que caen mellor ou peor no meu ánimo.

No tema da lingua tamén me chamaron bárbaro por falar linguas bárbaras, aínda que para ser xustos aquí si que ía con clara intención bromista. Así foi recollido. :) Tamén me dixeron que tiña que falar en "cristiano", debe ser que non hai ningún galego cristiano.

E falando de relixión: ateo, agnóstico, herexe, pretendendo ofenderme, coa mesma facilidade que cristiano ou moro.

Non só tratan de definirme con palabras tamén me aconsellan que debo ler ou non. "Como les El Mundo? Ti terías que ler El País?" ou coa mesma facilidade, "Como les El País?" "Que é iso da Nosa Terra?, iso é moi radical." "O Faro de Vigo non é un periódico". "A voz de Galicia non é un periódico serio, é moi subxectivo". "Público, non son obxectivos". "Le monde diplomatique????" "Que fas lendo o ABC? espero que só leas a parte cultural". E así con calquera periódico, como se eu non soubera que é o que me gusta ou que todos teñen unha liña editorial. Ocorre outro tanto cos libros. Hai libros que se poden ler e outros que non. Non vaia ser que "me confundan".

O ímpetu tómase na maior parte das veces como radicalismo. Así que si, tamén son un radical.

Liberal tamén caeu no meu saco. Pero sen saber moi ben a que se refiren. Por un lado como resposta a unha broma que lle gastei a un amigo facéndolle crer que eu era homosexual, a súa resposta foi que non lle sorprendía pois sempre "fuches moi liberal". Outras veces polas miñas opinións: O que ocorre é que ti es un liberal.

Hai conclusións sobre a miña ideoloxía... Ti non es (poñan aquí o que sexa), ti es un idealista... ou un utópico... ou un romántico. (Teño que dicir que si, que romántico pode ser unha definición coa que estea dacordo, non sei se no sentido atribuído en cada momento).

E podo ser un radical no meu pensamento ou un completo insulso que non se molla en nada. Todo isto sempre dende a posición inamovible do observador.

Case calquera das definicións sobre a miña ideoloxía poderían ser tratadas para os colectivos que a reivindican para si como un insulto, posto que o meu pensamento se atopa moi lonxe do que eles defenden.

Como xa dixen o termo nacionalista é o único que recoñezo porque eu mesmo o reivindiquei para min, mais resulta que agora mesmo cuestione os argumentos que sempre usei. De tal maneira que podedes chamarme incoherente por non pensar o que pensaba, mais eu penso que son coherente co meu camiño vital, de maneira que só non cambia quen non vive.

Pódese ser un conservador, un progresista, un tradicionalista, un rompedor. Pódese ser neofalante ou paleofalante, nacer na cidade ou na aldea, ser de letras ou de ciencias, traballador por conta allea ou autónomo, home ou muller, coherente ou incoherente, homo ou hetero, branco ou negro, de dereitas ou de esquerdas, guapo ou feo, do norte ou do sur, de nocilla ou de nutella, de negro ou de rubio, de cola-cao ou de nesquik, de Astérix ou de Tintín, do Barça ou do Madrid, de coca ou de pepsi, de windows ou de MacOS (ou de Linus)... unha chea de encadramentos onde situar aos demais e a nós mesmos.

Sospeito que esta sorte de cuadrícula serve para ter a ilusión de que se entende a realidade e que se é capaz de definila, aínda que non se comprenda.

Suponse que cada un estará realmente na intersección das definicións que fan todos os demais. Mais resulta difícil compaxinar moitas interseccións.

Rebelarse ou protestar contra algunha das definicións que os demais volcan sobre un é un erro ademáis de resultar completamente inútil. A miña sospeita, a modo de conclusión, é que o que os demais escoitan de ti non é o que ti digas en cada momento, se non que todo pasa polo filtro do encadramento a priori no que cada persoa te situou, polo que nunca se terá a certeza de que as túas verbas son escoitadas en realidade.

Tal vez todo isto funcione en min exactamente da mesma forma que acabo de describir, é o máis probable. Terei que estar atento para escoitar (realmente) o que me din.



E a pesares de todo isto, eu non sei se son mirinho ou curioso impertinente: http://mirinho.sonche.eu

martes, marzo 01, 2011

Poema sinfónico para 100 metrónomos

Ligeti.

Impresiona como do caos van saíndo ritmos, pautas, ambientes... Metáfora da vida e da morte.

mércores, febreiro 23, 2011

Non os votes


(Imaxe recollida en http://cafetasblog.wordpress.com/)


A aprobación da Lei Sinde por parte de PSOE, PP e CIU provocou o movemento #nonosvotes en twitter. Aínda na convicción de que a Lei Sinde non vai servir de nada, e que pode traer máis problemas dos que xa existen, non é de extrañar que servise de última gota do vaso polo absurdo de lexislar sobre o que non se coñece en absoluto.

Este movemento de #nonosvotes é o resultado da fartura da clase política que nos toca sufrir nestes momentos. Só hai que ver o mapa do corruptómetro:


Ver Mapa de Corrupción por Partidos Políticos nun mapa máis grande

Este mapa está elaborado cos casos de corrupción que se están recollendo no corruptómetro, onde se pode consultar cada un dos casos recopilados. É un mapa tremendamente indicativo da aplastante realidade da clase política por completo nefasta.

O corruptómetro é unha máis das accións que se están a facer na wiki de nolesvotes.org, que parte da iniciativa nolesvotes.com iniciada en twitter.

Esta iniciativa tráeme algunhas preguntas sobre o funcionamento da democracia e dos mecanismos dos cidadáns para tentar incidir sobre a súa realidade política. Tamén sobre a influencia que pode ter nunhas eleccións municipais onde todo pode ser terxiversado. Cuestiono a idea de pedir que "non se vote" a determinados partidos cando o que di a lóxica sería plantear unha iniciativa política que se presentase ás eleccións.

Aínda con estas e outras preguntas a iniciativa gústame por ser simple, por concretar un principio (Lei Sinde) claro e porque neste sistema case bipartidista o que lles pode facer dano é precisamente que se faga trasvase de votos en contra dos principais partidos.

Paréceme incrible o desprecio dos partidos implicados nesta iniciativa por ser "cousa duns poucos internautas". Como se os internautas non foran cidadáns!

____________________________________________________

Deixo aquí, e subscribo, o manifesto NON OS VOTES

O próximo 22 de maio, os cidadáns españois están convocados ás urnas para votar aos seus representantes públicos en todos os concellos e nalgúns parlamentos autonómicos. Os representantes elixidos terán ao seu cargo a xestión de miles de millóns de euros durante un período de catro anos, razón máis que suficiente para extremar as precaucións dos votantes: ao longo dos últimos anos,o nivel de corrupción na política española disparouse de maneira alarmante en todo o arco parlamentario.

PSOE, PP e CiU son as tres formacións políticas que pactaron para resucitar a Lei Sinde no Senado, unha lei que permite censurar Internet por vía administrativa, sen unha intervención xudicial que garanta a tutela efectiva dos cidadáns. Ao xuíz que deba validar o peche estaralle vedado analizar o fondo do asunto, isto é, a vulneración de dereitos de propiedade intelectual ou a posibilidade de producir un prexuízo patrimonial por parte da páxina web cuxa clausura se solicite. A Lei Sinde crea un "burato libre de xuíces" onde a decisión é tomada por unha comisión administrativa nomeada polo goberno, para evitar o que ata o momento viña ocorrendo: que os xuíces non daban a razón ás reclamacións da industria dos contidos.

A Lei Sinde é ineficaz. Non aborda unha reforma integral da lexislación de propiedade intelectual, único camiño para favorecer a xusta retribución dos creadores e artistas no marco dunha sociedade de cultura dixital. Aínda así, e a pesar da oposición dunha parte importante da sociedade incluíndo creadores e artistasPSOE, PP e CiU votaron a favor dela. Pesaron máis as presións de gobernos estranxeiros e de grupos minoritarios que o interese social. Pero non todo é culpa dos nosos representantes: nós elixímolos, por acción ou omisión.

Desde Nolesvotes.com consideramos que PSOE, PP e CiU faltaron á súa principal obrigación coa cidadanía: defender a Constitución que xuraron ou prometeron acatar. A Lei Sinde somete Internet a unha lexislación excepcional, con grave diminución dos dereitos á liberdade de expresión e información e á tutela xudicial efectiva, posibilitando un maior control político da rede.

A túa decisión é importante. Non che pedimos o voto para ningún partido concreto, nin que votes en branco, nin que te absteñas, senón que te informes para comprobar que existen alternativas contrarias á Lei Sinde en todo o espectro ideolóxico. Pedímosche que defendas a liberdade na rede co teu voto, non apoiando a aqueles que cos seus actos fixéronse claramente merecedores dun voto de castigo.


O próximo 22 de maio, NON OS VOTES.

---------

Contido orixinal: http://www.nolesvotes.com
Hashtag en twitter: #nolesvotes


(Texto en galego collido de http://mskina.blogspot.com/2011/02/nos-os-votes-botaos.html)


martes, febreiro 22, 2011

Andaina na serra do Galiñeiro

Eu son dos que penso que o vento é unha forma de enerxía que hai que utilizar, que as enerxías chamadas "limpas" son a verdadeira alternativa para este mundo completamente esquilmado. Claro que tamén penso que ten que vir acompañado dun uso máis reponsable do consumo enerxético.

Penso que os muíños de vento son unha tecnoloxía que hai que potenciar, unha tecnoloxía que non é nova, que de sempre se utilizou. Os muíños de vento foron utilizados sobre todo en lugares onde non había a forza da auga dos ríos.

Mais resulta que no momento no que os aeroxeradores, que transforman a forza do vento en electricidade, comezan a ser "rentables" económicamente os "responsables" de turno quedan cegos por ver só e exclusivamente nunha dirección. A colocación dos aeroxeradores ten que ter en conta o impacto que sobre outros elementos causan.

Este é o caso da Serra do Galiñeiro. Un lugar cheo de recursos ambientais, xeolóxicos, paisaxísticos, etnográficos, arqueolóxicos e sociais de gran importancia. Unha chea de recursos que non se usan, que non se aproveitan, que non se protexen, que non se espallan. Unha chea de recursos que poderían ser rentables incluso de maneira económica, de forma responsable e autosostible.

Pero o único que se lle ocorre a estes políticos é un parque eólico que levaría por diante a tremenda riqueza desta serra.

É por todo isto que o domingo pasado houbo unha andaina reivindicativa pola protección da Serra do Galiñeiro. Arredor de 1500 persoas no monte nun día cheo de néboa, chuvia e vento.

Escoitarán os políticos as voces da xente que representan?




Deixo aquí o Manifesto pola protección da Serra do Galiñeiro.

MANIFESTO POLA PROTECCIÓN DA SERRA DO GALIÑEIRO
A Serra do Galiñeiro, lugar natural de encontro dos Concellos de Vigo, Gondomar, Mos, O Porriño e Tui, alberga numerosos valores ambientais, xeolóxicos, paisaxísticos, etnográficos, arqueolóxicos e sociais, polo que as asociacións cidadás que subscribimos este manifesto, consideramos que teñen que ser protexidos ao amparo das lexislacións europea, galega e municipal vixentes.

Na actualidade só os PXOM de Vigo e o Porriño inclúen a súa parte da Serra como Espazo Natural de Protección, a pesar de que o valor desta está avalado por documentos como o da Comisión de Espazos Naturais da Axenda 21 promovida pola Concellería de Medio Ambiente do Concello de Gondomar no 2009 e o anuncio da ampliación do Parque Natural do Monte Aloia a todo o cordal do Galiñeiro por parte do Conselleiro de Medio Ambiente e os rexidores dos concellos implicados no 2008. Non obstante a día de hoxe non só, non se cumpriron esas expectativas, senón que as ameazas sobre a Serra aumentaron.

Solicitamos a protección da Serra do Galiñeiro para preservar todos os seus valores para goce de todas e todos nós, así como das xeracións vindeiras porque queremos seguir tendo:

Un referente paisaxístico nas bisbarras do Val Miñor, Vigo, A Louriña, Baixo Miño e O Morrazo pola súa elevada altitude e polas formacións rochosas que a configuran.

Un rico patrimonio xeolóxico, tanto polas súas formacións de gneis de riebeckita nos cumes máis altos da Serra, como polos seus valores tectónicos únicos no mundo. Destacamos como formacións xeomorfolóxicas de orixe periglaciar a “Cova da Becha”, a “Lapa da Moura”, O monte dos Arruídos en Vincios ou a dos Milagres da Trapa nos Cabreiros.

Hábitats de breixeiras húmidas, brañas, turbeiras e matogueiras de influencia mediterránea e termófilas con endemismos, algúns deles catalogados pola Directiva Europea 43/92/CEE, como “Hábitats Prioritarios” como as "Breixeiras húmidas atlánticas meridionais de Ericas" ou “Hábitats de Interese Comunitario” como as "Breixeiras secas” e os "Pastos pioneiros en superficies rochosas". Queremos protexer a fauna de escasa presenza en Galiza, coma a azulenta papuda, ou endemismos coma a saramaganta Chioglossa lusitanica ou a rá patilonga. Tamén a avifauna migratoria como o picanzo real ou o pedreiro cincento. A ampliación da superficie protexida do Parque Natural do Monte Aloia a toda a Serra do Galiñeiro garantiría a continuidade dos ecosistemas imprescindibles para todas estas especies animais e vexetais da Serra.

Queremos seguir a disfrutar das pegadas da presenza humana en época prehistórica, dos petróglifos como o de “Auga da Laxe” de características únicas no continente europeo e das mámoas como as dos Bromús e as do chan das Moutas. De época histórica temos elementos importantes da arquitectura popular: presas, levadas, muíños de auga, abrigueiros para pastoreo comunal e para os obradoiros de cantería artesanal como foi a “Casa do Demo”.

E por se non presentaran xa por si mesas valores xeolóxicos singulares, as numerosas cavidades existentes na Serra do Galiñeiro, contan con elementos arqueolóxicos de orixe prehistórica e medieval, ademais de acoller un rico e variado patrimonio inmaterial, que se expresa en numerosas lendas populares e nun amplo abano de seres mitolóxicos.

Toda a Serra do Galiñeiro ofrece numerosos servizos económicos, de lecer, deportivos e culturais nunha área tan densamente poboada como é a área metropolitana de Vigo. Actividades deportivas e de ocio como o sendeirismo, a escalada, competicións de carreiras de orientación, colleita de cogumelos etc, ás que temos que sumar os aspectos didácticos relacionados coas Ciencias Naturais e Sociais que ofrece a Serra.

Amais disto, o Galiñeiro prové ao encoro de Zamáns e as súas augas subterráneas abastecen as traídas de aguas da veciñanza de toda es a contorna. Tamén acolle pastoreo de gado ceibe: cabalos, vacas, ovellas e cabras. As greas dos cabalos do monte galego permiten a celebración de dous Curros, o de Vincios e o de Morgadáns. Esta raza equina autóctona está actualmente en perigo de extinción, e a súa protección especial figura no Real decreto 1682/1977.

Queremos continuar coa xestión de aproveitamento multifuncional que moitas Comunidades de Montes e veciños, ou particulares fan da Serra, sustento de actividades culturais nas parroquias, e verdadeiras dinamizadoras da cultura do pobo.

Por todo o expresado denunciamos os proxectos e actuacións altamente impactantes que destragan a Serra, impulsados por un desarrollismo que ignora as súas catastróficas actuacións: plantacións de especies foráneas como eucaliptos ou piñeiros que reducen a biodiversidade e aumentan o risco de incendios, zonas inzadas de acacias, proliferación de canteiras, moitas delas ilegais pero que continúan en activo, así como canteiras en desuso sen a debida restauración. A presión de grandes infraestruturas como a construción de parques eólicos, estradas de circunvalación de áreas urbanas, son novas ameazas que se suman ao deterioro habitual que supoñen as pistas e movementos de terra sen control, os vertedoiros incontrolados de lixo e entullos, o tránsito frecuente de motos de cross e quads fora dos camiños e incluso a acampada ilegal.

Invitamos a toda a cidadanía, asociacións, clubs, entidades etc a sumárense a esta acción “Pola protección da Serra do Galiñeiro”, a traballar, aportar ideas que apoien a salvagarda das riquezas naturais, culturais e sociais que alberga e conduzan á declaración da súa protección.

Subscriben e apoian este manifesto:

A.C. Berra Val Miñor.
Adega.
Amigos da Terra
AGA: Asociación Galega de Apicultura
A Ría Non Se Vende
Asociación “A GROBA”
Asociación Cultural, Deportiva e Ecoloxista treze-catorze de Salceda de Caselas
Asociación Cultural “FESTA DA PREHISTORIA” de MOS
Asociación Veciñal Casco Vello de Vigo
Asociación de Veciños de Vincios
Centro Cultural as Pedriñas de Tameiga, Mos
Clube Espelelóxico Maúxo
Club de Montaña e Escalado AZIMUT
Club Peña Trevinca Montañeiros de Galicia
Club Montañaieros Celtas
Clube de montaña Xistra
Federación Galega de Montañismo
Comunidade de Montes de Vincios
Instituto de estudos Miñoranos
ÓutroVigoEPosible
Plataforma pola Defensa da Ría de Vigo Cíes
Salvemos Monteferro
S.O.S. Groba
Verdagaia

xoves, febreiro 10, 2011

A banda deseñada, lectura (tamén) adulta

As primeiras lecturas que se nos ofrecen cando aínda non sabemos ler son libros onde as ilustracións o ocupan todo. Pouco a pouco os libros van incluíndo palabras, desprazando ás imaxes ata desaparecer cando se supón que xa chegamos á madurez lectora. Entón os libros máis cultos, os máis interesantes son os que posúen máis e óptimas verbas combinadas da mellor forma posible. Chegado este momento, as ilustracións pertencen ás lecturas “non adultas”. Neste camiño todas as combinacións de imaxe e verbas son procuradas para conseguir a fin última de ler. De ler con maiúsculas.

Os cómics forman parte deste camiño. Considéranse lecturas infantís ou adolescentes de mero entretemento e diversión que teñen a utilidade de atrapar ao principiante lector para que lea sen darse conta, para conseguir o hábito lector que moitas veces é difícil de acadar. A banda deseñada considérase como arte menor que hai que ir abandonando para darlle a importancia debida ás palabras, á lectura seria.

A un parécelle que non fai falta ter que dicir que a banda deseñada é unha forma de expresión á altura de calquera outra, mais sempre aparece xente coma Arturo Pérez Reverte, que di que “xa non leo tebeos”, ou como Vicente Molina Foix, que a atila de “indicio de infantilismo expresivo” e “entretemento moi menor” (nun artigo da revista Tiempo que creou moita polémica). Esta visión sobre o cómic é algo moi estendido e poida que teña que ver co proceso de aprender a ler que se describiu antes. Porque cando se fala de lectura sempre se fala de palabras. É o que habería que cambiar, que ampliar.

Isto explícase moi ben no libro O cómic e a arte secuencial, de Will Eisner, no que se cita a Tom Wolf nun artigo de agosto de 1977: “Nos últimos cen anos, a lectura vinculouse exclusivamente á capacidade de ler e escribir. Aprender a ler significou aprender a ler palabras. Agora ben, pouco a pouco a lectura foi motivo de reconsideración. As últimas investigacións demostraron que a lectura de palabras non é máis que unha parte dunha actividade humana moito máis ampla, que inclúe o desciframento de símbolos, a integración e organización da información. A lectura, no sentido máis amplo pode considerarse unha forma de percepción. A lectura de palabras é tan só unha manifestación desa actividade, pero hai moitas outras: a lectura de debuxos, mapas, diagramas, notas musicais...”

As imaxes son representacións gráficas concibidas para parecerse aos motivos que representan. Tamén se utilizan iconas que representan conceptos, ideas, filosofías que poden ter que ver coa realidade ou poden ser símbolos recoñecidos por todos. E tamén as letras son representacións gráficas que non gardan ningunha semellanza con aquilo que representan, aínda que tamén construímos con caracteres os emoticonos que acaban tendo ollos e boca... :)

Este cambio de concepto sobre o que debera ser a lectura, onde é algo máis que saber distinguir as letras do alfabeto e saber combinalas en palabras coa súa debida sintaxe, é reticente a atopar o seu lugar entre o considerado como culto. Aínda que entrar nos límites da cultura excede con moito a fin deste texto e que debera ter unha análise moito máis profundo, tanto nos límites das manifestacións culturais como no seu espallamento e divulgación.

Dicía que a un parécelle que non é necesario insistir no goce de ler banda deseñada sen ter que explicar que non son lecturas só para a idade infantil, pero ese prexuízo atópase ben presente en moita xente. E neste mundo entran todas as temáticas e inquedanzas de calquera outra manifestación cultural. O único que muda é a expresión artística e formal: cada unha (texto, imaxe, cine, televisión, radio, música, teatro, danza, etc.) ten as súas características concretas e usa regras diferentes, que poden coincidir en varias destas expresións. Existen bandas deseñadas infantís, adolescentes, adultas, con historias sinxelas, complicadas, históricas, autobiográficas, cómicas, dramáticas, policiacas..., hai banda deseñada boa e tamén a hai mala, como ocorre co resto das expresións humanas.

Moitos lectores de cómics acabaron abandonando a súa afición; non porque non lle gustara, senón por non atopar títulos acorde co seu gusto ou por pensar que os debuxos xa non son propios da súa idade. Lectores de cómics que no seu tempo foron Mortadelo, Superlópez ou Carpanta (ou calquera das personaxes do mundo Bruguera), ou que puideron ler algo de superheroes americanos como Superman ou Spiderman ou Capitán América (o mundo DC é inmenso), ou que tal vez leron algo de Roberto Alcázar y Pedrín, El guerrero del antifaz ou El capitán trueno, algún puido ir polo camiño do manga, algún outro puido ler revistas como Víbora ou Cimoc onde se podían ler historias de grandes autores, calquera opción é boa dependendo do que caeu nas mans de cada un no seu momento, pero que despois foi abandonando por outras lecturas máis “serias”. Moitas persoas pasaron por este camiño, esquecendo a lectura de viñetas ata que se atoparon con esa banda deseñada que o volveu atrapar nos debuxos da arte secuencial. Títulos como Contrato con Deus, de Will Eisner, considerada a primeira novela gráfica, onde a historia se fai máis ampla e afonda nos tema dos que se fala, ou Maus, de Art Spiegelman, o único cómic que posúe o premio Pulitzer e que conta a historia dun supervivente do holocausto nazi, ou tal vez Píldoras azules onde Peeters narra a súa historia coa súa moza, que ten o virus da Sida, ou poida que descubrise un manga como o de Taniguchi onde as historias son máis adultas ou tal vez caese nas súas mans Ikigami.. Puidera ser que lle falasen de Watchmen, de Alan Moore, onde se lle dá unha volta de torca ao tema dos superheroes (quen vixía aos vixiantes?) ou tal vez algún de Frank Miller, ou que cae nas súas mans o Trazo de xiz, de Miguelanxo Prado, a obra máis recoñecida do autor galego máis internacional e considerado como autor de culto; en fin, puido ser calquera obra cun contido máis “adulto” o que fixo que volvese ler banda deseñada e comezar de novo na procura de viaxes a través da re-coñecida lectura de debuxos. É entón cando a lectura toma outra dimensión, onde se descobre a narración gráfica distinta das películas, dos libros, das ilustracións, e que combina todos os elementos para chegar a unha mensaxe máis variada.

A banda deseñada ofrece unha lectura moi rica na que se combinan distintas linguaxes e formas de expresión. Hai palabras, imaxes, onomatopeas, signos de movemento, iconas, símbolos. Todos os elementos requiren dunha lectura distinta. Poderíase dicir que se trata dunha lectura máis completa, nun sentido máis amplo. Un pode deterse nunha viñeta e ver todos os recantos, os detalles, ou pasar por riba con présa, e en ningún caso se perde o fío da historia. O lector escolle onde parar, ou pode botar unha ollada rápida á viñeta ou páxina de máis adiante, ou volver atrás sabendo sempre onde se atopa, cunha facilidade pasmosa.

A un non lle parece que lle descubra a ninguén, e menos nunha rede social sobre o libro, o gran pracer da lectura dunha boa banda deseñada. Pero, por se acaso, insistirei unha vez máis. De seguro que existe un formato que será o que máis che guste: tebeo, cómic, novela gráfica, manga, superheroes, de corte social, histórico, autobiográfico, realista, de ciencia-ficción, fantasía...

Boa lectura!

Licenza de Creative Commons Esta obra está baixo unha licenza Recoñecemento-CompartirIgual 3.0 Unported de Creative Commons
___________________________________________________________

Publicado no Caderno Redelibros. ISSN 2173-1977

luns, febreiro 07, 2011

Nematodo do piñeiro. e outras cousas.

Como dicía na anterior anotación, quedei coa xente de Tragsa para delimitar o monte. Queren comezar a talar os piñeiros dos veciños que non venderon a ningún madeireiro e van chamando á xente que si vendeu para delimitar o monte e non curtar ningún piñeiro que non corresponda.

Imos na procura dos marcos ou dos sinais que marcan os lindes do monte, pero o traballo simplifícase moito porque xa o madeireiro marcou os piñeiros que vai levar. En moitas ocasións sabemos por onde vai o monte vendo os piñeiros marcados. De todas formas van facendo unha nova marca nos piñeiros que forman o perímetro do monte.



Falo con eles pero non saben moito máis ca min. Só un dato que eu non lera. O nematodo mantense inactivo por debaixo dos 22ºC polo que as datas que se manexan de prazo para talar as árbores están pensadas baixo este criterio. Eu dígolle de todas as formas que os prazos que se están dando son imposibles de cumprir, pero que hai que por prazos moi curtos para que se comece a cortar. Tamén conclúe el que hai que ser optimista porque o clima axuda neste caso a acabar co becho.

Tamén lles digo que a miña máxima preocupación é o plan de reforestación que non existe. Quédanseme mirando con ollos de "nós tampouco sabemos que exista ningún plan."

E pouco máis. Ben, si, antes a miña tía pregúntalles que se é certo que os piñeiros de menos de 1m de altura se poden deixar sen cortar, tal e como se dicía no Faro de Vigo do 28 de xaneiro. Eles non sabían moi ben pero soáballes. Procuro no Faro de Vigo dese día e atopo esta nova, onde se di que "haberá que eliminar as coníferas de máis dun metro de altura". Así que parece que os piñeiros que están nacendo poden salvarse (desta vez, polo menos). Aínda que tal e como se espalla o nematodo e como se están a facer as cousas non creo eu que se poida parar, e penso que os veciños deberían ir pensando en ter outras árbores no monte, mais isto é só opinión miña.

Unha pequena anécdota, da que non vou sacar ningunha conclusión e que penso que foi despiste, é que estabamos na procura dos piñeiros marcados polo madeireiro pero unha das árbores non estaba marcada e el dicíame se estaba seguro que ao mellor non era por aí por onde pasaba a linde. Eu contesteille que esa árbore non estaba marcada porque non era un piñeiro e non estaba vendida, senón que era un carballo. (Espero que os que veñan cortar non teñan estes despistes).

Xa se escoitan motoserras por todos lados e xa se vai vendo como se van cortando os piñeiros.



Tamén se ve claramente como se cortan os piñeiros pero os eucaliptos quedan.



Tamén me chamou a atención como se transportaban os piñeiros, xa que ao principio falábase de que tiña que ser en camións pechados para non ir espallando o becho. Supoño, porque o vin noutra ocasión, que se trasladaban os piñeiros para outro zona dentro do perímetro de 1,5 Km de radio. Pero estarase vixiando en todo momento que non se trasladen a outros sitios?



Eu son pouco optimista en canto ao futuro do monte, e sobre todo sobre o futuro dos piñeiros. E quero dicir de todos os piñeiros de Galicia, non creo que se poida parar un insecto facilmente, sobre todo cando a madeira viaxa con total impunidade entrando dende Portugal, e vendo como todo o mundo trata de saltar por riba das normas establecidas para desfacerse do nematodo.

_______________________________________________________


Mudando de tema (ou non). Atopei xente traballando no sumidoiro, que despois de estar de alcalde de Salvaterra toda a democracia, e despois de innumerables peticións, parece que acordou agora. Casualidade?



Chegaremos a librarnos destas cousas?


_______________________________________________________


Por último, saco en limpo, e quédome coa sensación de coñecer o monte que xa facía moitos anos polo que non paseaba. A pesares de levar días sen chover acabei cos pes mollados (por culpa da néboa), sen árbores isto non é posible. Percorrer o monte polo que corría e xogaba de neno tróuxome moitas lembranzas. Supoño que isto non me pasará só a min. Neste paseo fun ata a veiga que agora quedou de monte e a sorpresa foi atoparme alí con carballos e non con ningunha outra árbore, nin piñeiros, nin eucaliptos, nin ningunha outra cousa. Un lugar ao que volver.

sábado, febreiro 05, 2011

Templetes ou Kioscos

Para información de http://palcosdamusica.blogaliza.org

Templetes o Kioscos

venres, febreiro 04, 2011

O nematodo do piñeiro. Tragsa

Hoxe tócame volver a Leirado para ver os límites do monte coa xente de Tragsa. Resulta que están xa traballando e, polo visto, xa tamén cortando. No caso dos afectados que venderon os seus piñeiros a madeireiros Tragsa quere asegurarse de que non corta ningún piñeiro que non corresponda. Chámanme para que lles diga cales son os meus piñeiros e así non cortalos.

Eu respóstolle que non entendo isto. Se Tragsa vai cortar as árbores en canto pase o prazo previsto (ao principio era o 28 de febreiro, aínda que xa oín que se atrasou) para ter todo talado, da igual de quen son os piñeiros, pasado o prazo de corta hai que cortalos todos.

Din que eles van ir cortando os piñeiros dos veciños que non venderon a súa madeira, que se acollen ao prezo que consiga a Xunta (ou sexa, Tragsa) na subasta da madeira.

Entendo, polo tanto, que os piñeiros que eu non venda non entrarán no trato da subasta da Xunta, cando eu pensaba que si, que unha cousa era a madeira que eu vendía e outra a que se encargaría de cortar a Xunta.

A ver que máis me din entón, se é que din algo...